Słownictwo: Żywienie, Gastronomia i Diety

Zdrowy styl życia, wegetarianizm, problem otyłości wśród młodzieży oraz kultura jedzenia poza domem to jedne z najpopularniejszych zagadnień na maturze z języka angielskiego. Temat ten pojawia się zarówno w zadaniach leksykalnych, jak i w wypowiedziach pisemnych (np. blog o zmianie nawyków żywieniowych).

W tej lekcji poznasz zaawansowane słownictwo kulinarne, określenia diet oraz zwroty restauracyjne na poziomie B1+.

1. Baza Słownictwa: Żywienie, Gastronomia i Diety

Opanuj najważniejsze słówka, kolokacje i zwroty. Kliknij na fiszkę, aby sprawdzić tłumaczenie i przykładowe zdanie z wymową!

🧠 Słówka maturalne: Żywienie i Gastronomia

Wskazówka: Kliknij ★ przy słówku, aby dodać je do Moich Trudnych Słówek

Polski	Angielski
Nawyki żywieniowe	Dietary habits 🔊 "Improving your dietary habits leads to higher energy levels."🔊
Zrównoważona dieta	Balanced diet 🔊 "A balanced diet should include proteins, healthy fats and carbohydrates."🔊
Pożywny, odżywczy	Nutritious 🔊 "Oatmeal with nuts and fruit makes a nutritious breakfast."🔊
Wartość odżywcza	Nutritional value 🔊 "Fast food has very little nutritional value."🔊
Węglowodany	Carbohydrates (Carbs) 🔊 "Athletes consume complex carbohydrates before a race."🔊
Białko	Protein 🔊 "Eggs, fish and lentils are rich sources of dietary protein."🔊
Błonnik pokarmowy	Fibre 🔊 "Dietary fibre aids healthy digestion and prevents constipation."🔊
Kalorie / Niskokaloryczny	Calories / Low-calorie 🔊 "Cucumbers and celery are low-calorie vegetables."🔊
Nietolerancja pokarmowa	Food intolerance 🔊 "Lactose intolerance is a common digestive issue worldwide."🔊
Alergia / Alergia pokarmowa	Allergy / Food allergy 🔊 "Notify the flight attendant about any severe food allergies."🔊
Bezglutenowy	Gluten-free 🔊 "Celiac patients must strictly follow a gluten-free diet."🔊
Bez nabiału	Dairy-free 🔊 "Almond milk is a tasty dairy-free alternative to cow's milk."🔊
Wegetarianin a weganin	Vegetarian vs. Vegan 🔊 "Vegans avoid all animal-derived ingredients, including eggs and honey."🔊
Dieta oparta na produktach roślinnych	Plant-based diet 🔊 "A plant-based diet helps lower cholesterol levels."🔊
Kuchnia (narodowa, tradycyjna)	Cuisine 🔊 "Italian and Thai cuisines are admired worldwide."🔊
Tradycyjna potrawa	Traditional dish 🔊 "Pierogi is arguably the most famous traditional Polish dish."🔊
Specjalność lokalu / szefa kuchni	Speciality of the house 🔊 "The chef's speciality is grilled sea bass with herbs."🔊
Posiłek trzydaniowy (przystawka, danie główne, deser)	Three-course meal 🔊 "The wedding banquet consisted of an exquisite three-course meal."🔊
Przystawka	Starter / Appetizer 🔊 "For our starter, we shared garlic bread and bruschetta."🔊
Danie główne	Main course 🔊 "For the main course, I chose roasted salmon with asparagus."🔊
Dodatek do dania (np. frytki, sałatka)	Side dish 🔊 "The steak comes with a choice of two side dishes."🔊
Rezerwacja stolika / Zarezerwować stolik	Table reservation / Book a table 🔊 "I would like to book a table for four for Saturday at 8 PM."🔊
Stolik dla dwóch osób, poproszę	Table for two, please 🔊 "Good evening, do you have a table for two available?"🔊
Czy są Państwo gotowi złożyć zamówienie?	Are you ready to order? 🔊 "The waitress asked if we were ready to order."🔊
Czego chcieliby się Państwo napić?	What would you like to drink? 🔊 "What would you like to drink with your meal?"🔊
Na miejscu czy na wynos?	Eat in or takeaway? 🔊 "Will that burger be to eat in or takeaway?"🔊
Otyłość / Nadwaga	Obesity / Overweight 🔊 "Childhood obesity has become an alarming public health crisis."🔊
Śmieciowe jedzenie	Junk food / Fast food 🔊 "Limiting junk food significantly improves your overall vitality."🔊
Ograniczyć cukier	Cut down on sugar 🔊 "I decided to cut down on sugar and soft drinks."🔊
Rzucić palenie / zrezygnować ze śmieciowego jedzenia	Give up smoking / junk food 🔊 "He gave up fast food and lost ten kilograms."🔊
Schudnąć a przytyć	Lose weight vs. Put on weight 🔊 "Exercising daily helped her lose weight healthily."🔊
Opuszczać posiłki (np. śniadania)	Skip meals 🔊 "Skipping breakfast can make you overeat later in the evening."🔊
Zaspokoić głód	Satisfy one's hunger 🔊 "A hearty vegetable stew is enough to satisfy your hunger."🔊
Apetyczny, ślinka cieknie	Mouth-watering 🔊 "The bakery window was filled with mouth-watering chocolate cakes."🔊
Posiłek domowy	Home-cooked meal 🔊 "Nothing beats a warm home-cooked meal prepared by grandma."🔊
Doprawianie / Polać sałatkę dressingiem	Seasoning / Dress a salad 🔊 "Dress the salad with extra virgin olive oil and balsamic vinegar."🔊
Zatrucie pokarmowe	Food poisoning 🔊 "He caught severe food poisoning from eating undercooked chicken."🔊

2. Pułapki i Wskazówki Praktyczne

[!TIP] EAT IN vs. TAKE AWAY: W LOKALU CZY NA WYNOS? W restauracjach typu fast food (np. w Wielkiej Brytanii) kasjer zawsze zapyta:
Eat in or take away? (W UK)
W USA usłyszysz: For here or to go? Warto zapamiętać oba warianty do zadań ze słuchu na maturze!

[!WARNING] CUT DOWN ON vs. CUT OFF: PUŁAPKA PHRASAL VERBS
Cut down on [something] = ograniczyć spożycie czegoś (I need to cut down on coffee).
Cut off = odciąć (np. zasilanie, odciąć komuś drogę). Pomyłka w zadaniach wielokrotnego wyboru kosztuje cenny punkt!

3. Intensywny Trening Wiedzy

Sprawdź, jak dobrze opanowałeś materiał z tej lekcji. Rozwiąż poniższe zadania:

⌨️ Ograniczenie spożycia cukru

Wpisz brakujące słowo w phrasal verb 'cut ... on' (ograniczyć):

My doctor advised me to cuton saturated fats and sugary drinks.

✅ Danie główne po angielsku

Jak po angielsku nazywa się danie główne w menu?

🧩 Rezerwacja stolika

Ułóż zdanie z rozsypanki:

"Chciałbym zarezerwować stolik dla dwojga."

Klikaj słówka poniżej...

⌨️ Przystawka w restauracji

Wpisz słówko oznaczające przystawkę (na literę s):

For our, we ordered a plate of garlic mushrooms.

✅ Jedzenie na wynos w USA

Jak amerykański kasjer zapyta: 'Na miejscu czy na wynos?'