Gramatyka: Okresy Warunkowe (Conditionals 0, 1, 2)

Zdania warunkowe (tzw. Conditionals) to absolutny pewniak na maturze podstawowej z języka angielskiego. Egzaminatorzy CKE sprawdzają je w niemal każdym arkuszu – zarówno w zadaniach ze znajomości środków językowych (wybór wielokrotny, minidialogi, parafrazy), jak i w wypowiedzi pisemnej (e-mail, wpis na bloga).

Na maturze podstawowej musisz bezbłędnie opanować trzy pierwsze tryby: 0, 1 oraz 2.

1. Zerowy Okres Warunkowy (0 Conditional) – Prawdy Uniwersalne

Używamy go, gdy mówimy o faktach naukowych, prawach fizyki, zasadach przyrody lub rzeczach, które są zawsze w 100% prawdziwe.

Formuła:

$$\text{IF / WHEN} + \text{Present Simple} \quad , \quad \text{Present Simple}$$

• If you heat ice, it melts. (Jeśli podgrzejesz lód, topi się).
• When the sun goes down, it gets dark. (Kiedy słońce zachodzi, robi się ciemno).
• Plants die if they do not get water. (Rośliny umierają, jeśli nie dostają wody).

[!TIP] W Zerowym Okresie słówko IF (jeśli) można bez problemu zamienić na WHEN (kiedy) bez żadnej zmiany znaczenia!

2. Pierwszy Okres Warunkowy (1st Conditional) – Realna Przyszłość

Służy do mówienia o sytuacjach, które są wysoce prawdopodobne i realne w przyszłości, jeśli zostanie spełniony określony warunek.

Formuła:

$$\text{IF} + \text{Present Simple} \quad , \quad \text{podmiot} + \text{WILL} + \text{bezokolicznik}$$

• If the weather is sunny tomorrow, we will go to the beach. (Jeśli jutro będzie słonecznie, pójdziemy na plażę).
• She will pass the exam if she studies hard. (Ona zda egzamin, jeśli będzie się pilnie uczyć).

[!WARNING] Największa pułapka maturalna: Po polsku w obu częściach zdania używamy czasu przyszłego ("Jeśli BĘDZIE ładna pogoda, PÓJDZIEMY"). Jednak w języku angielskim BEZWZGLĘDNIE NIE WOLNO używać słowa WILL bezpośrednio po IF! BŁĄD: If it will rain tomorrow... POPRAWNIE: If it rains tomorrow, we will stay at home.

Słowo UNLESS (Chyba że / Jeśli nie)

Słowo unless to skrót od if... not. Ponieważ samo w sobie zawiera przeczenie, czasownik po unless musi być twierdzący!

• Zwykłe IF: If you do not hurry, you will miss the bus.
• Wersja z UNLESS: Unless you hurry, you will miss the bus. (Chyba że się pospieszysz / Jeśli się nie pospieszysz, ucieknie ci autobus).

3. Drugi Okres Warunkowy (2nd Conditional) – Gdybanie i Marzenia

Używamy go, gdy mówimy o sytuacjach hipotetycznych, nierealnych lub mało prawdopodobnych w teraźniejszości lub przyszłości ("co by było, gdyby...").

Formuła:

$$\text{IF} + \text{Past Simple} \quad , \quad \text{podmiot} + \text{WOULD} + \text{bezokolicznik}$$

• If I had a lot of money, I would buy an island. (Gdybym miał mnóstwo pieniędzy, kupiłbym wyspę – ale jestem spłukany, więc to tylko marzenie).
• If she knew his address, she would send him a postcard. (Gdyby znała jego adres, wysłałaby mu pocztówkę).

Elegancka konstrukcja: "If I were you..." (Gdybym był tobą)

To podstawowy zwrot do udzielania porad na maturze ustnej i pisemnej:

• If I were you, I would apologize to her. (Gdybym był tobą / Na twoim miejscu, przeprosiłbym ją).
• Zauważ, że w II trybie preferujemy formę were zamiast was dla wszystkich osób (If I were, If he were).