Wykresy i Dwie Osie (Pewniak z Matury)
Tworzenie wykresów to zwykle darmowe punkty na maturze. Zobacz, jak nie stracić ich na błędach z podwójną osią Y.
Wykresy na Maturze
Większość arkuszy maturalnych z informatyki kończy się podpunktem: "Sporządź wykres kolumnowy obrazujący...". Jest to zazwyczaj darmowy punkt, ale bardzo łatwo go stracić przez nieuwagę przy formatowaniu i podpisywaniu!
Złote zasady wykresów CKE
Każdy wykres maturalny (aby uzyskać maksymalną liczbę punktów) musi posiadać 3 elementy:
- Zrozumiały, czytelny tytuł (Najlepiej po prostu przepisać treść z zadania).
- Podpisane obie osie (X i Y) - w Excelu klikasz plusik
+obok gotowego wykresu i zaznaczasz "Tytuły osi". Musisz jasno napisać np. Oś X: Rok, Oś Y: Przychód [zł]. - Prawidłową Legendę, o ile na wykresie są co najmniej 2 serie danych (np. Dochody vs Wydatki). Jeśli jest jedna - usunięcie legendy często nie jest błędem, ale upewnij się co każe klucz.
Oś Pomocnicza (Drugorzędna) Y - Najczęstsza Pułapka!
Najtrudniejsze zadania z wykresami brzmią tak: "Na jednym wykresie przedstaw całkowity utarg sklepu (w milionach złotych) oraz liczbę otwartych placówek (od 1 do 15)".
Jeśli po prostu zaznaczysz te dwie kolumny i zrobisz wstaw wykres, linia reprezentująca "liczbę placówek" w ogóle nie będzie widoczna! Dlaczego? Bo Excel używa jednej osi po lewej stronie, wyskalowanej w milionach. Skok z 1 do 15 na skali do miliona to linia szorująca po samym dole.
Rozwiązanie: Musisz przerzucić jedną serię danych na tzw. Oś Pomocniczą.
- Zaznacz wykres.
- Wejdź w Projektowanie wykresu u góry -> Zmień typ wykresu.
- Na samym dole listy po lewej wybierz Kombi (Wykres Kombinowany).
- Na dole w tabelce będziesz miał swoje 2 serie. Przy mniejszej z nich (tej od 1 do 15), zaznacz po prawej stronie mały "ptaszek" (checkbox) o nazwie Oś Pomocnicza (Secondary Axis).
- CUD! Po prawej stronie wykresu pojawi się druga oś (Y2), wyskalowana dla małych liczb, i nagle obie linie/słupki są przepięknie widoczne! Zadbaj tylko, by nadać im odpowiednie tytuły.
[!TIP] Jaki typ wykresu wybrać?
- Liniowy: Używaj TYLKO, gdy na osi X masz upływający czas (dni, miesiące, lata). Idealny do trendów.
- Kolumnowy/Słupkowy: Używaj, gdy na osi X masz kategorie (np. Miasta, Imiona, Typy aut).
- Kołowy: Używaj tylko do ukazywania części całości (np. procentowy udział w rynku sumujący się do 100%).
