Czas Present Simple (Twierdzenia)

Witaj w pierwszym, w pełni samodzielnym czasie gramatycznym! Do tej pory budowaliśmy zdania głównie za pomocą czasownika "Być" (To Be), "Mieć" (Have got) oraz "Móc" (Can).

Ale pomyśl o tym: jak powiedzieć coś ze zwykłym, codziennym czasownikiem? Jak powiedzieć "Jeść" (eat), "Grać" (play), "Pracować" (work), "Wstawać" (get up), czy "Biegać" (run)?

Wtedy na scenę wkracza Present Simple – Czas Teraźniejszy Prosty! Jest to fundament całego języka angielskiego. Jeśli zrozumiesz go teraz, reszta nauki będzie jak spacer po parku.

Kiedy używamy Present Simple? (Sekret Rutyny)

Anglicy bardzo precyzyjnie dzielą świat na to, co jest "zawsze" i na to, co jest "tylko teraz". Present Simple to czas tego, co stałe, powtarzalne i prawdziwe. Używamy go do mówienia o:

1. Nawykach i Rutynie – rzeczach, które robimy codziennie, co tydzień, rzadko lub nigdy.
2. Faktach – rzeczach, które są zawsze prawdziwe (np. woda gotuje się w 100 stopniach, Ziemia krąży wokół Słońca).
3. Cechach stałych – np. tym, gdzie mieszkamy, gdzie pracujemy, co lubimy.

[!TIP] Gdzie wstawiamy te słówka? Słówka takie jak always, usually, often (nazywane przysłówkami częstotliwości) wstawiamy zawsze przed głównym czasownikiem! Mówimy "I always play", a nie "I play always". To bardzo ważny nawyk, który warto wyrobić sobie od samego początku.

Sprawdź się (Teoria i Słówka)!

Budowa (Ja, Ty, My, Wy, Oni) - czyli "Grupa Zwykła"

Zacznijmy od grupy osób, która w angielskim jest najprostsza pod słońcem. Do tej grupy należą:

• I (Ja)
• You (Ty / Wy)
• We (My)
• They (Oni / One)

Sprawa jest tutaj banalnie wręcz prosta. Bierzesz osobę, bierzesz czasownik prosto ze słownika (bez żadnego to) i... gotowe! Nic nie zmieniasz, nic nie doklejasz.

• I play football. 🔊 (Ja gram w piłkę.)
• We work in a hospital. 🔊 (My pracujemy w szpitalu.)
• They drink water. 🔊 (Oni piją wodę.)
• You eat apples. 🔊 (Ty jesz jabłka.)

Zero końcówek. Zero ukrytych sztuczek. To najprostsza konstrukcja na świecie! Pomyśl, jak po polsku mówimy: ja gram, ty grasz, my gramy, oni grają. W każdym słowie zmieniamy końcówkę! A po angielsku? I play, you play, we play, they play. Zawsze samo "play".

Sprawdź się (Grupa Zwykła)!

Budowa dla "Samotników" (He, She, It) - uwaga na "s"!

Pamiętasz naszą zasadę z lekcji o czasowniku Być (To Be), że Samotnicy (He - On, She - Ona, It - To/Ono) zawsze sprawiali problemy? Dostawali 'is' zamiast 'are', dostawali 'has got' zamiast 'have got'... Zawsze gdzieś tam plątała się literka "s".

W czasie Present Simple ta zasada znowu wraca i uderza z całą mocą! Jeśli zdanie wykonuje "samotnik" (czyli On, Ona lub Ono), do czasownika musimy dokleić literkę -s.

• I play -> She plays football. 🔊 (Ona gra w piłkę.)
• You work -> He works in a hospital. 🔊 (On pracuje w szpitalu.)
• They drink -> It drinks water. 🔊 (To/Ono pije wodę.)
• We like -> My dog likes meat. (Mój pies to 'it', więc 'likes').

[!WARNING] Najczęstszy błąd w angielskim! Kiedy zapomnisz słówka, ktoś zgadnie. Kiedy zrobisz literówkę, nic się nie stanie. Ale kiedy zapomnisz dodać -s dla He/She/It w Present Simple, serce każdego nauczyciela angielskiego krwawi! Pamiętaj: Jeśli mówisz o koledze, mamie, psie (jednej osobie trzeciej) -> ZAWSZE DODAWAJ -s!

Sprawdź się (Samotnicy i literka S)!

Wyjątki w pisowni (s, es, a może ies?)

Samo dodawanie "-s" dla He/She/It jest super proste, ale... co jeśli słowo kończy się w taki sposób, że niewygodnie jest to "s" wypowiedzieć? Brytyjczycy wymyślili pewne zasady ortograficzne.

1. Czasowniki syczące i szumiące (-ch, -sh, -s, -x) Jeśli czasownik kończy się na spółgłoski syczące, to wymówienie kolejnego 's' brzmiałoby jak wąż. Dodajemy więc -es (które wymawiamy jak "yz").

• watch -> watches (oglądać -> on ogląda)
• wash -> washes (myć -> on myje)
• fix -> fixes (naprawiać -> on naprawia)
• miss -> misses (tęsknić -> on tęskni)

1. Czasowniki kończące się na -o To bardzo dziwny wyjątek, ale do słów na "-o" też dodajemy -es.

• go -> goes (iść -> on idzie)
• do -> does (robić -> on robi)

1. Spółgłoska + Y Jeśli na końcu słowa masz literkę "y", a zaraz przed nią stoi spółgłoska (np. r, d, l), to "y" ucieka i zamienia się w -ies.

• cry -> cries (płakać -> on płacze)
• fly -> flies (latać -> on lata)
• study -> studies (uczyć się -> on uczy się)

[!TIP] Samogłoska + Y to inna bajka! Jeśli przed "y" stoi samogłoska (a, e, i, o, u), to nic nie ucinamy! Po prostu dodajemy "s", tak jak zawsze. Przykład: play -> plays (grać). buy -> buys (kupować).

Sprawdź się (Wyjątki ortograficzne)!