Advanced Verb Patterns - Gimnastyka czasowników

Na radosnym poziomie B2 uczyłeś się, że jedne czasowniki wymagają po sobie formy z -ing (np. enjoy doing), a inne ugrzecznionego to do (np. want to do). Wydawało się, że to tylko kwestia pamięciowa, proste tabelki do wkucia.

Witamy na C2 (Mastery)! Tutaj sprawy przybierają niespodziewany, wręcz zdradziecki obrót. Okazuje się, że użycie doing vs to do po tym samym słowie powoduje diametralną zmianę znaczenia. Co gorsza, to samo zdanie może się gramatycznie transformować w zależności od tego, czy użyjesz go w stronie czynnej, czy biernej! Czas na prawdziwą gimnastykę czasowników zwaną z angielska Catenative Verbs (czasowniki łańcuchowe).

1. Zmysły w akcji: See / Hear (Zauważenie różnicy)

Kiedy zmysłami (widzę, słyszę, czuję) rejestrujemy czyjąś akcję, możemy po nich użyć czystego bezokolicznika (bez to!) ALBO formy -ing. Decyzja nie jest losowa. Jest fundamentalna.

1. Użycie czystego czasownika oznacza kompletną, zakończoną całość. Widzieliśmy akcję od A do Z (od początku do końca).
   • I saw him cross the road. (Widziałem jak przeszedł przez drogę - zobaczyłem jak wchodzi na pasy, idzie i bezpiecznie ląduje na drugim krawężniku).
2. Użycie -ing oznacza, że zarejestrowaliśmy tylko urywek, FRAGMENT pędzącej akcji.
   • I saw him crossing the road. (Widziałem jak przechodził - mignął mi ułamek sekundy, akurat gdy był na środku jezdni).

[!TIP] Wyobraź sobie to filmowo: Czysty czasownik to pełnometrażowy film, który obejrzałeś do napisów końcowych. Forma -ing to krótki GIF albo klatka wyrwana ze środka akcji.

2. Pułapka Strony Biernej (Zjawia się mściwe TO)

A teraz absolutny killer egzaminów! Czasowniki wyczulone na wywieranie wpływu lub zmysły (make, see, hear), kiedy są użyte w zwykłej stronie CZYNNEJ, absolutnie nie znoszą słówka to. Wymuszają nagi bezokolicznik.

• I made him cry. (Sprawiłem, że zapłakał / Zmusiłem go do płaczu).
• We saw him leave. (Widzieliśmy jak on wychodzi).

Ale... jeśli zrobisz z tego Stronę Bierną (Ktoś został zmuszony / On został zobaczony), to z gęstej mgły wyłania się mściwie magiczne słówko TO! Zobacz:

• He was made TO cry. 🔊 (On został doprowadzony do płaczu).
• He was seen TO leave. 🔊 (On był widziany, jak wychodzi).

[!WARNING] Sztywna reguła: MAKE w stronie czynnej = bez TO. MAKE w stronie biernej (be made) = ZAWSZE z TO. To pytanie pojawia się praktycznie na każdym teście maturalnym na poziomie dwujęzycznym i na CAE/CPE.

3. Pamięć, żal i próby (Regret, Try, Remember)

Tutaj dochodzimy do diametralnej zmiany znaczenia. Co innego robić jedno, co innego robić drugie.

TRY (Próbować vs Eksperymentować):

• Try to do (Postaraj się, włóż wysiłek w to, żeby się udało, bo to trudne): I tried to lift the box, but it was too heavy. (Próbowałem podnieść...).
• Try doing (Eksperymentuj, wypróbuj tę opcję, zobaczmy czy zadziała): Have you tried drinking hot milk for your insomnia? (Próbowałeś wypić mleko?).

REGRET (Z przykrością informuję vs Żałuję przeszłości):

• Regret to do (Z formalną przykrością zmuszony jestem zawiadomić): We regret to inform you that your flight has been cancelled.
• Regret doing (Rozpaczliwie żałuję, że w przeszłości to zrobiłem): I regret telling her my secret.

[!TIP] Żal do potęgi w C2 (Perfect form): Jeśli bardzo głęboko ubolewasz nad tragicznym błędem z zamierzchłej przeszłości, używasz formy Perfect (having done). I bitterly regret having told her! (Strasznie żałuję, że w ogóle dopuściłem do tego, że jej wtedy powiedziałem).