Present Perfect - Zderzenie przeszłości z teraźniejszością

Czas Present Perfect to absolutny "game-changer" w nauce angielskiego. W języku polskim mamy prosty podział: wczoraj to przeszłość, dzisiaj to teraźniejszość. A Anglicy wymyślili czas, który łączy te dwa światy!

Wyobraź sobie oś czasu. Present Perfect to most, który łączy coś, co wydarzyło się w przeszłości, z tym, co jest TERAZ. Nie interesuje nas KIEDY to się stało (wczoraj, rok temu), interesuje nas SKUTEK.

1. Jak budujemy Present Perfect?

Zaczynamy od prostej matematyki: Osoba + have / has + czasownik w 3. formie (Past Participle)

• Dla I, You, We, They dajemy have (często skracane do 've)
• Dla He, She, It (Ona, On, To) dajemy has (skracane do 's)

Czasowniki regularne dostają końcówkę -ed (np. play -> played). Nieregularne musimy wziąć z 3 kolumny słynnej tabelki (np. go -> went -> gone - bierzemy gone).

[!TIP] Pamiętaj, żeby nie mylić skrótu he's w Present Perfect (He has) z he's jako (He is). Jeśli po he's stoi 3. forma czasownika, to na 100% jest to Present Perfect! Np. He's eaten all the pizza = He has eaten.

2. Trzy najważniejsze sytuacje, w których używamy tego czasu:

A. "Zgubione klucze" - czyli skutek widoczny teraz

Wyobraź sobie, że zgubiłeś klucze. Zgubiłeś je wczoraj wieczorem, ale... dzisiaj nie możesz wejść do domu. To jest kwintesencja Present Perfect! Przeszłość wpływa na to, co masz (lub czego nie masz) teraz.

• I have lost my keys! (Zgubiłem klucze... i teraz stoję pod drzwiami jak kołek).
• She has cut her finger. (Zacięła się w palec... i teraz leci jej krew).

B. Twoje "życiowe CV" - Doświadczenia

Używamy go, by pochwalić się tym, co robiliśmy w życiu (bądź czego nigdy nie robiliśmy). Życie ciągle trwa, więc ten "okres" nie jest jeszcze zamknięty!

• I have visited Paris three times. (Byłem w Paryżu 3 razy w życiu).
• I have never eaten sushi. (Nigdy w życiu nie jadłem sushi).

C. Zaczęło się kiedyś i trwa do teraz

Mieszkasz w Warszawie od 5 lat. Zacząłeś 5 lat temu (przeszłość) i mieszkasz tam nadal (teraźniejszość).

• I have lived in Warsaw for 5 years.

3. Słowa - Klucze. Kiedy i gdzie je wstawić?

Egzaminatorzy CKE uwielbiają sprawdzać, czy umiesz wrzucić odpowiednie słówko w odpowiednie miejsce w zdaniu!

• Just (właśnie, przed chwilą) -> Wpada między have a czasownik.
  • I have just finished my homework.
• Already (już) -> Wpada między have a czasownik.
  • We have already seen this movie.
• Yet (jeszcze / już w pytaniach) -> Wpada na sam KONIEC zdania (tylko przeczenia i pytania!).
  • I haven't called him yet.
• Ever (kiedykolwiek) -> Wpada do pytań.
  • Have you ever been to London?
• Never (nigdy) -> Działa jak przeczenie, wstawiamy między have a czasownik.
  • He has never played golf.

[!WARNING] Uwaga na SINCE oraz FOR! Since używamy, gdy podajemy punkt początkowy (since Monday, since 2015, since morning). For używamy, gdy podajemy długość trwania (for 3 days, for 5 years, for a long time).

4. Wielki Pojedynek: Present Perfect vs Past Simple

Jak nie wpaść w pułapkę? Jeśli w zdaniu pada konkretna, zamknięta data z przeszłości (yesterday, in 2020, two days ago) -> Zawsze używasz Past Simple! Jeśli daty nie ma, albo mówisz o doświadczeniach życiowych -> Present Perfect!

Past Simple: I went to London yesterday. (Jest yesterday, ucięte, skończone). Present Perfect: I have been to London twice in my life. (Całe życie to otwarty okres).

5. Sprawdź, czy to łapiesz!