Wstęp do Pythona dla Maturzystów (1/4)

Python to obecnie absolutny król matur z informatyki. Dlaczego? Bo zadanie, które w C++ wymaga napisania 30 linijek trudnego w czytaniu kodu (deklaracji bibliotek, wskaźników), w Pythonie zrobisz w 5 linijkach używając poleceń bliskich językowi angielskiemu. Na maturze czas ucieka szybko – wybór Pythona to strategiczna decyzja.

Ta seria lekcji zakłada, że zaczynasz od całkowitego zera.

1. Wyświetlanie Tekstu i Wcięcie

Zamiast skomplikowanych komend, żeby wyświetlić coś na ekranie komputera używamy print() (ang. drukuj).

print("Witaj na Maturze !")

PUŁAPKA PYTHONA 🪤 (Najważniejsza zasada ze wszystkich!) Python jako jedyny duży język programowania nie używa nawiasów klamrowych {} ani średników na końcu linii. Python używa tzw. wcięć (Indentations - spacji przed kodem), aby wiedzieć, co należy do czego. Jeśli zrobisz złą spację na początku linijki, program wyrzuci IndentationError i w ogóle nie wystartuje!

# Dobrze:
print("Linijka 1")
print("Linijka 2")

# Źle! (Spacja znikąd)
print("Linijka 1")
 print("Linijka 2") # BŁĄD! 

2. Zmienne (Twoje pudełka na dane)

W matematyce piszesz x = 5. W Pythonie robisz to dokładnie tak samo. Nie musisz mówić programowi, czy to liczba, ułamek czy tekst. Python jest mądry, sam się domyśli (jest typowany dynamicznie).

imie = "Anna"         # String (Tekst, w cudzysłowach)
wiek = 19             # Integer (Liczba Całkowita)
srednia_ocen = 4.75   # Float (Ułamek - uwaga, ZAWSZE z kropką, nie przecinkiem!)
czy_zdala = True      # Boolean (Prawda/Fałsz - uwaga, T z dużej litery!)

# Wypisanie zmiennych na ekran
print(imie)
print("Mam na imię", imie, "i mam", wiek, "lat.")

3. Pobieranie danych od użytkownika

Czasem program musi "poczekać", aż Ty (albo system sprawdzający CKE) wpiszesz coś z klawiatury. Używamy do tego funkcji input().

imie_z_klawiatury = input("Podaj swoje imię: ")
print("Witaj,", imie_z_klawiatury)

UWAGA MATURALNA 🪤: input() ZAWSZE zwraca komputerowi tekst (String)! Jeśli poprosisz o wpisanie liczby i spróbujesz ją dodać, komputer połączy ją jak napis.

x = input("Podaj wiek: ") # Załóżmy, że ktoś wpisze '10'
print(x + x)              # Wypisze '1010', a nie 20!!!

Aby przerobić wpisany "tekst" na matematyczną "liczbę", musisz go "zrzutować" używając polecenia int() (od integer).

x_tekst = input("Podaj wiek: ")
x_liczba = int(x_tekst)
print(x_liczba + x_liczba) # Wypisze poprawnie 20!

4. Instrukcje Warunkowe (Jeżeli..., To...)

Jak program ma podjąć decyzję? Używa słowa if (jeśli), elif (w przeciwnym razie jeśli) i else (w przeciwnym razie, na samym końcu).

Tutaj wchodzi zasada WCIĘCIA! Kod, który ma się wykonać "wewnątrz" decyzji, musi być wcięty (najlepiej klawiszem TAB, albo 4 spacjami).

punkty = 75

# Dwukropek ':' jest obowiązkowy! Oznacza "otwieram blok kodu"
if punkty >= 50:
    print("Gratulacje, zdałeś!")
    print("To jest wciąż wewnątrz ifa, bo ma wcięcie.")
    
elif punkty == 49:
    print("Oj, zabrakło jednego punktu!")
    
else:
    print("Niestety, nie zdałeś.")

print("To wypisze się ZAWSZE, bo cofnąłem wcięcie (nie należy do ifa).")

Zapamiętaj == (podwójny znak równości) służy do porównywania. Pojedynczy = wrzuca wartość do pudełka.